Bestuurder aansprakelijk stellen bij onbetaalde schulden: wanneer kan dat?

Onlangs behaalde advocaat Erik Verweij een mooi resultaat in hoger beroep in een zaak over bestuurdersaansprakelijkheid. Het arrest van het gerechtshof vormt een mooie aanleiding om stil te staan bij de vraag: wanneer kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld als een rechtspersoon haar verplichtingen niet nakomt?

(De namen in deze blog zijn fictief en met een hoofdletter geschreven ter bevordering van de leesbaarheid.)

 

De casus: onbetaalde sinaasappels

In deze zaak verkocht Verkoper een lading sinaasappels aan Koper. Koper verkocht de sinaasappels door aan een derde, maar Koper betaalde de koopprijs aan Verkoper niet.

Verkoper startte daarop een procedure bij de rechtbank en vorderde betaling door Koper van de openstaande koopsom. Daarnaast stelde Verkoper ook de bestuurder van Koper, Bestuurder, aansprakelijk voor de schade die zou ontstaan als Koper niet zou betalen.

De rechtbank wees de vordering tegen Koper toe, maar wees de vordering tegen Bestuurder af. Verkoper ging vervolgens in hoger beroep met als doel om Bestuurder alsnog persoonlijk aansprakelijk te stellen.

 

Uitgangspunt: de rechtspersoon is aansprakelijk

Wanneer een rechtspersoon – zoals een besloten vennootschap – een overeenkomst niet nakomt, dan is in beginsel alleen de rechtspersoon zelf aansprakelijk voor de schade die daaruit voortvloeit.

Persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder is een uitzondering. Alleen onder bijzondere omstandigheden kan een bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld door een schuldeiser.

Daarvoor geldt een hoge drempel: de bestuurder moet persoonlijk een ernstig verwijt kunnen worden gemaakt.

Van een dergelijk ernstig verwijt is onder meer sprake als:

• de bestuurder wist of had moeten weten dat zijn handelen ertoe zou leiden dat de rechtspersoon haar verplichtingen niet zou nakomen; én
• hij wist of had moeten begrijpen dat de rechtspersoon geen verhaal zou bieden voor de daaruit voortvloeiende schade.

(Hierbij wordt ervan uitgegaan dat de rechtspersoon niet failliet is, omdat in faillissementssituaties een ander juridisch kader geldt.)

Kort gezegd: alleen als een bestuurder bewust of verwijtbaar heeft bewerkstelligd dat niet wordt betaald én er ook geen verhaal mogelijk is voor de schade die daaruit ontstaat, kan hij persoonlijk aansprakelijk zijn.

 

De drie verwijten aan de bestuurder

In hoger beroep voerde Verkoper drie verwijten aan tegen Bestuurder.

1. Onvoldoende informatieverstrekking

Volgens Verkoper had Bestuurder onvoldoende informatie verstrekt over de opbrengst van de doorverkoop van de sinaasappels.

Het gerechtshof oordeelde dat dit verwijt feitelijk onjuist was. Bovendien is het niet de taak van een voormalig bestuurder om actief informatie te blijven verstrekken nadat hij zijn functie heeft neergelegd.

 

2. Niet informeren over overdracht van aandelen

Verkoper stelde daarnaast dat Bestuurder niet had gemeld dat hij zijn aandelen in Koper had overgedragen en was gestopt als bestuurder.

Het hof oordeelde dat dit – zelfs als het juist zou zijn – niet betekent dat Bestuurder had moeten voorzien dat Verkoper hierdoor schade zou lijden. Bovendien is de verkoop van aandelen een aandeelhoudershandeling, geen bestuurshandeling. Dat vormt op zichzelf geen grond voor bestuurdersaansprakelijkheid.

 

3. Het “leegmaken” van de vennootschap

Ten slotte werd Bestuurder verweten dat hij de vennootschap zou hebben “leeggehaald” door bezittingen weg te maken.

Het hof oordeelde dat dit verwijt op geen enkele wijze feitelijk was onderbouwd. Zonder concrete onderbouwing kan geen sprake zijn van een ernstig persoonlijk verwijt.

 

De lat ligt hoog

Deze uitspraak onderstreept dat de lat voor bestuurdersaansprakelijkheid hoog ligt. Het is niet voldoende dat een rechtspersoon haar verplichtingen niet nakomt. Er moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden en een concreet, ernstig persoonlijk verwijt aan de bestuurder.

Voor schuldeisers betekent dit dat een vordering tegen een bestuurder zorgvuldig moet worden voorbereid en onderbouwd.

Voor bestuurders geldt dat zij alert moeten zijn op de aard van de verwijten die worden gemaakt en tijdig juridisch advies moeten inwinnen.

 

Vragen over bestuurdersaansprakelijkheid?

Word je als bestuurder aangesproken of overweeg je een bestuurder aansprakelijk te stellen? Onze specialisten op het gebied van bestuurdersaansprakelijkheid, waaronder Erik Verweij, adviseren je graag over jouw positie en mogelijkheden.

Neem gerust contact met ons op.