Het CMR-verdrag in de praktijk: aansprakelijkheid en ketenrisico’s

Wanneer is het CMR-verdrag van toepassing?

Internationaal wegvervoer lijkt eenvoudig: goederen worden opgehaald, vervoerd en afgeleverd. De praktijk is weerbarstiger. Zendingen raken beschadigd, verdwijnen onderweg of komen te laat aan. In zulke situaties bepaalt het CMR-verdrag wie de schade draagt. Dit verdrag geldt automatisch bij internationaal wegvervoer over de grenzen van twee verdragslanden en is van dwingend recht: afwijkende afspraken in contracten zijn nietig. Het uitgangspunt en de afspraken van het CMR-verdrag is helder: de vervoerder is aansprakelijk voor verlies, beschadiging of vertraging van de goederen vanaf het moment van ontvangst tot aan aflevering. Deze aansprakelijkheid kent slechts beperkte uitzonderingen, zoals eigen schuld van de rechthebbende, een eigen gebrek van de goederen of overmacht.

Ketens en onderaannemers: aansprakelijkheid blijft bij de hoofdvervoerder

Internationaal transport wordt geregeld door meerdere partijen uitgevoerd. Uitbesteding aan ondervervoerders is eerder regel dan uitzondering.  De gedachte dat aansprakelijkheid daarmee kan worden doorgeschoven naar een onderaannemer, is echter onjuist. Artikel 3 van het CMR-verdrag bepaalt dat de vervoerder aansprakelijk is voor het handelen en nalaten van ondergeschikten en van alle andere personen die hij inschakelt voor de uitvoering van het vervoer. Deze aansprakelijkheid geldt wanneer deze personen handelen in de uitoefening van hun werkzaamheden. De vervoerder is hiervoor aansprakelijk alsof hij zelf heeft gehandeld of nagelaten. Aan deze aansprakelijkheid valt niet makkelijk te ontkomen, zo is recent weer bevestigd door de rechtbank Rotterdam (Rb. Rotterdam 14 januari 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:352).

Casus zending zonnepanelen

In deze zaak ging een zending zonnepanelen ter waarde van ruim € 111.000 verloren tijdens vervoer van Rotterdam naar Portugal. De hoofdvervoerder had het vervoer uitbesteed via meerdere schakels. De goederen werden opgehaald door een chauffeur die de juiste containernummers, referenties en opdrachtgever kon noemen, maar de zending werd nooit afgeleverd. Later bleek zelfs een vervalst afleverbewijs te zijn overgelegd.

Wat oordeelde de rechtbank in deze casus?

De rechtbank oordeelde dat de chauffeur handelde onder de verantwoordelijkheid van de hoofdvervoerder, ook al had deze de chauffeur niet zelf ingeschakeld. Van belang was dat de hoofdvervoerder zelf had gefactureerd voor het transport, een CMR-afleverbewijs had overgelegd en zich naar buiten toe had gepresenteerd als vervoerder. De rechtbank hechtte groot gewicht aan de CMR-vrachtbrief en het afleverbewijs, omdat CMR-documenten in het internationale wegvervoer een centrale bewijsfunctie hebben. Dat later bleek dat het afleverbewijs vervalst was, kwam voor risico van de hoofdvervoerder.

Omdat vaststond dat de chauffeur de goederen nooit had willen afleveren en deze voor zichzelf had gehouden, was sprake van opzet in de zin van artikel 29 CMR. Deze opzet werd aan de hoofdvervoerder toegerekend. Het gevolg was dat de hoofdvervoerder zich niet kon beroepen op enige beperking van aansprakelijkheid.

Daarnaast verwierp de rechtbank het beroep op eigen schuld en matiging. Het CMR-verdrag regelt aansprakelijkheid dwingendrechtelijk. Nationale bepalingen zoals eigen schuld of rechterlijke matiging, zoals artikel 6:101 en 6:109 BW, zijn daarom niet van toepassing.

Wat betekent dit in de praktijk?

De boodschap is helder: wie als hoofdvervoerder contracteert, draagt het volledige ketenrisico. Uitbesteding, interne afspraken of controlemechanismen bieden geen bescherming tegen externe aansprakelijkheid onder het CMR-verdrag. Fraude of opzet verderop in de keten kan leiden tot onbeperkte aansprakelijkheid van de hoofdvervoerder.

Hoe onze Rotterdamse transportrecht advocaten kunnen helpen

Ons team heeft ruime ervaring met CMR-geschillen en adviseert vervoerders, opdrachtgevers en verzekeraars bij zowel aansprakelijkheidsvraagstukken als strategische keuzes. Wij ondersteunen bij het veiligstellen van bewijs, het beoordelen van proceskansen en het bepalen van de meest effectieve route. Dat doen wij met diepgaande kennis van de wet én actuele rechtspraak.