Hulpverlening op zee in de media

Hulpverlening op zee haalt met enige regelmaat het nieuws. Denk aan de Ever Given, het containerschip dat in 2021 het Suezkanaal blokkeerde en na een grootschalige operatie met hulp van bergers werd vlotgetrokken.

Of de Fremantle Highway, het autoschip dat in 2023 voor de Nederlandse kust in brand vloog en naar de haven van Eemshaven werd gesleept. En de Julietta D, het vrachtschip dat stuurloos raakte voor de Nederlandse kust en in aanvaring kwam met een olietanker. In al deze gevallen speelde hulploon een rol in de afwikkeling.

Hulpverlening zonder voorafgaande overeenkomst

In de praktijk wordt hulpverlening vaak verleend zonder voorafgaande overeenkomst. Juridisch vormt dat geen beletsel. Voor het ontstaan van het recht op hulploon is een contract geen vereiste. De vraag is niet of jullie iets hebben afgesproken, maar of is voldaan aan de wettelijke voorwaarden voor hulpverlening. Die voorwaarden zijn:

• Het schip verkeerde bij aanvang van de hulp in gevaar;
• De hulpverlener heeft daadwerkelijk hulp verleend;
• Die hulp heeft een gunstig resultaat gehad.

Is aan deze voorwaarden voldaan, dan ontstaat in beginsel een recht op hulploon.

Resultaatverplichting: hulp met gunstig gevolg

Niet iedere hulpactie leidt automatisch tot hulploon. Vereist is dat de hulp met gunstig gevolg is verleend. Dat betekent dat de handelingen daadwerkelijk hebben bijgedragen aan het veiligstellen van het schip, de lading of het beperken van de schade – waaronder milieuschade.

Ontbreekt een dergelijk resultaat, dan heb je in beginsel geen recht op hulploon, ongeacht de omvang van de inspanningen, de bestede tijd of de gemaakte kosten.

Is een contract vooraf nodig?

Hulpverleners kunnen ervoor kiezen om vooraf een overeenkomst te sluiten met de eigenaar of de exploitant van het schip in nood. Een dergelijke vooraf vastgelegde contractuele basis biedt duidelijkheid over de rechtsverhouding, de toepasselijke voorwaarden en de wijze waarop de beloning wordt vastgesteld.

In de praktijk wordt vaak gebruikgemaakt van standaardcontracten zoals de Lloyd’s Open Form (‘LOF’). Onze transportrecht advocaten zien deze formulieren regelmatig voorbijkomen.