De Wet homologatie onderhands akkoord: de WHOA

De WHOA: schulden herstructureren en een faillissement voorkomen

Heeft jouw onderneming een te hoge schuldenlast en dreigt zij daardoor in financiële problemen te komen? De WHOA biedt ondernemingen de mogelijkheid om de bestaande schulden te herstructureren door een akkoord aan schuldeisers en aandeelhouders aan te bieden. Daarmee kan de financiële positie weer in balans worden gebracht.

Een WHOA-traject kan bijvoorbeeld uitkomst bieden wanneer leveranciers onrustig worden door steeds langere betaaltermijnen of wanneer de onderneming de rente en aflossingen niet meer kan opbrengen.

Hieronder volgt een korte introductie van de WHOA.

Wat is de WHOA?

De WHOA (Wet homologatie onderhands akkoord) is op 1 januari 2021 in werking getreden. Met de WHOA kan een onderneming die vanwege een hoge schuldenlast insolvent dreigt te raken, maar in de kern nog levensvatbaar is, een akkoord aan haar schuldeisers en aandeelhouders aanbieden. Het doel is om ondernemingen meer mogelijkheden te bieden om hun waarde te behouden door hun schulden te herstructureren en een faillissement te voorkomen.

De WHOA kan ook worden gebruikt voor ondernemingen die binnen de huidige structuur geen overlevingskansen meer hebben. In die situatie kan een akkoord worden ingezet om het bedrijf gecontroleerd af te wikkelen wanneer daarmee voor schuldeisers een beter resultaat kan worden bereikt dan in faillissement, bijvoorbeeld doordat de onderneming als going concern aan een andere partij wordt verkocht.

Het bijzondere aan de WHOA is dat niet iedere betrokken schuldeiser of aandeelhouder met het akkoord hoeft in te stemmen. Voorheen kon één weigerende schuldeiser of aandeelhouder de totstandkoming van een akkoord blokkeren. Als aan de wettelijke voorwaarden is voldaan en er geen gronden zijn om homologatie te weigeren, kan de rechtbank het akkoord goedkeuren en algemeen verbindend verklaren (homologeren). Door deze goedkeuring worden ook tegenstemmende schuldeisers en aandeelhouders die onder het akkoord vallen aan het akkoord gebonden.

Wanneer is een WHOA-traject mogelijk?

Niet iedere onderneming kan gebruikmaken van de WHOA. Voorwaarde is dat het redelijkerwijs aannemelijk is dat de onderneming niet met het betalen van haar schulden kan voortgaan. Jouw bedrijf hoeft dus nog niet gestopt te zijn met betalen. De WHOA is juist bedoeld om in te grijpen voordat een faillissement onvermijdelijk wordt.

Een WHOA-traject kan al interessant zijn wanneer betalingsproblemen in de toekomst te voorzien zijn en een faillissement zonder herstructurering niet te voorkomen is, maar ook wanneer de bestaande schulden of financieringslasten het voortbestaan van de onderneming in de weg staan.

Denk bijvoorbeeld aan de situatie waarin een onderneming op dit moment haar lopende verplichtingen nog kan voldoen, maar over een jaar een omvangrijke lening volledig moet aflossen. Als nu al duidelijk is dat zij tegen die tijd onvoldoende financiële middelen heeft om deze aflossing te voldoen, kan een WHOA-traject mogelijk worden ingezet om tijdig tot een onderhands akkoord te komen.

Twijfel jij of jouw onderneming aan de voorwaarden voldoet? Wij kunnen al in een vroeg stadium met jou onderzoeken of een WHOA-traject haalbaar en passend is. 

Wie kunnen gebruikmaken van de WHOA?

De WHOA kan worden toegepast bij allerlei ondernemingen. Zowel bij grote bedrijven als bij het mkb en ondernemers die hun onderneming als natuurlijk persoon drijven, bijvoorbeeld via een eenmanszaak, kan de WHOA uitkomst bieden.

Ook schuldeisers, aandeelhouders en de ondernemingsraad kunnen een rol spelen in een WHOA-traject en kunnen zelfs het initiatief nemen. Zij kunnen de rechtbank namelijk verzoeken een herstructureringsdeskundige aan te stellen. De herstructureringsdeskundige heeft vervolgens de taak om in het belang van de gezamenlijke schuldeisers een akkoord voor te bereiden.

Wat kan in een akkoord worden geregeld?

De WHOA biedt veel ruimte voor maatwerk. Afhankelijk van onder meer de financiële situatie kan een akkoord bijvoorbeeld voorzien in een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van schulden, uitstel van betaling, omzetting van schulden in aandelen of een andere wijziging van de rechten van schuldeisers en aandeelhouders.

Niet iedere schuldeiser of aandeelhouder hoeft in het akkoord te worden meegenomen. De onderneming bepaalt zelf van welke schuldeisers en aandeelhouders de rechten onder het akkoord worden gewijzigd. Zo kan er bijvoorbeeld voor worden gekozen om alleen de financiers bij het akkoord te betrekken en leveranciers gewoon door te betalen. Wel kent de WHOA bepaalde grenzen. Zo kunnen de rechten van werknemers uit hun arbeidsovereenkomst niet via een WHOA-akkoord worden gewijzigd. Hoe de betrokken partijen over het akkoord stemmen, hangt af van de klassenindeling.

De klassenindeling

Schuldeisers en aandeelhouders stemmen niet altijd gezamenlijk over het WHOA-akkoord. Partijen met een wezenlijk verschillende positie worden in verschillende klassen ingedeeld. Bij die klassenindeling wordt onder meer gekeken naar de rechten die een schuldeiser bij faillissement zou hebben en de rechten die hij op basis van het akkoord aangeboden krijgt. Zo zullen schuldeisers met een pand- of hypotheekrecht doorgaans in een andere klasse worden ingedeeld dan reguliere schuldeisers.

Iedere klasse stemt vervolgens afzonderlijk over het akkoord. De gedachte hierachter is dat uitsluitend schuldeisers met voldoende vergelijkbare belangen gezamenlijk over het akkoord kunnen stemmen. Een klasse van schuldeisers stemt met het akkoord in als de voorstemmers samen ten minste twee derde vertegenwoordigen van het totale bedrag aan vorderingen van de schuldeisers die in die klasse daadwerkelijk hebben gestemd.

De afkoelingsperiode

De rechtbank kan op verzoek van de onderneming of de herstructureringsdeskundige een afkoelingsperiode afkondigen van maximaal vier maanden, die kan worden verlengd tot in totaal acht maanden. Tijdens deze periode kunnen schuldeisers in beginsel niet zonder toestemming van de rechtbank goederen van de onderneming opeisen of zich daarop verhalen. Ook kan de behandeling van al ingediende faillissementsverzoeken worden geschorst en kunnen beslagen worden opgeheven. Dat geeft rust en tijd om het WHOA-akkoord voor te bereiden en voorkomt dat individuele schuldeisers het traject doorkruisen.

Openbaar of besloten

Een WHOA-traject kan openbaar of besloten worden gevoerd. Bij een besloten akkoord wordt het traject niet gepubliceerd en vinden de zittingen bij de rechtbank achter gesloten deuren plaats. Zo blijft de herstructurering buiten de publiciteit. Alleen de partijen die bij het akkoord worden betrokken, zijn op de hoogte. Dat helpt reputatieschade en onrust bij klanten en leveranciers te voorkomen. Heeft de onderneming ook activiteiten of schuldeisers in het buitenland, dan kan de keuze gevolgen hebben voor de erkenning van het akkoord in het buitenland. Welke variant het beste past, bespreken wij graag met jou.

De WHOA: een stappenplan

Om tot een WHOA-akkoord te komen, worden in grote lijnen de volgende stappen doorlopen. Let wel: een WHOA-procedure kent geen vaststaand draaiboek. De precieze aanpak hangt af van de omstandigheden waarin de onderneming verkeert en de gekozen strategie.

1. Inventarisatie en quickscan
   Eerst analyseren wij de onderneming en bepalen wij wat het doel van het WHOA-akkoord is en of dat bereikt kan worden. Op basis van deze analyse beoordelen wij of aan de wettelijke voorwaarden voor de WHOA kan worden voldaan en of een akkoord haalbaar is.
2. Plan van aanpak
   Vervolgens wordt een plan van aanpak gemaakt. Welke schuldeisers worden bij het akkoord betrokken? Welke financiële middelen zijn nodig en beschikbaar om het akkoord te financieren?
3. Startverklaring en eventuele voorzieningen
   Wanneer een WHOA-traject haalbaar is, kan een startverklaring bij de rechtbank worden gedeponeerd. Daarmee vindt het traject formeel zijn aanvang. Daarnaast beoordelen wij of er rechterlijke voorzieningen nodig zijn om meer ruimte te creëren voor het WHOA-traject. Denk bijvoorbeeld aan een afkoelingsperiode.
4. Akkoord voorbereiden en aanbieden
   In deze fase wordt het akkoord uitgewerkt. Dan worden ook de verschillende schuldeisers en andere betrokkenen aangeschreven, zodat zij hun vorderingen en aanspraken kunnen controleren en zich een mening kunnen vormen over de contouren van het akkoord.
5. Stemming
   Het WHOA-akkoord wordt met de vereiste informatie aan de betrokkenen voorgelegd. Vervolgens stemmen zij per klasse over het akkoord.
6. Homologatie door de rechtbank
   Heeft ten minste één klasse van schuldeisers ingestemd die bij een faillissement een uitkering zou ontvangen, dan wordt het homologatieverzoek bij de rechtbank ingediend. De rechtbank beoordeelt of er gronden zijn om homologatie te weigeren. Als dit niet het geval is, homologeert de rechtbank het akkoord. Het akkoord is dan ook bindend voor schuldeisers en aandeelhouders die niet hebben ingestemd.
7. Uitvoering van het akkoord
   Na de homologatie voert de onderneming het akkoord uit, bijvoorbeeld door de afgesproken betalingen aan schuldeisers te doen. Daarmee is de basis gelegd voor een financieel gezonde toekomst.

Wat Yur doet

Wij beoordelen of jouw onderneming aan de voorwaarden voor de WHOA voldoet en adviseren over de beste aanpak. Kies jij voor een WHOA-traject, dan begeleiden wij jou van A tot Z: van de eerste analyse tot en met de uitvoering van het akkoord. Daarnaast staan wij schuldeisers en aandeelhouders bij die met een WHOA-akkoord te maken krijgen.

Wil jij weten of een WHOA-traject voor jouw bedrijf geschikt is? Ben jij als schuldeiser of aandeelhouder betrokken bij een WHOA-akkoord? Of heb jij andere vragen? Neem gerust contact met ons op.